Hoe werkt de VOG-plicht in de zorgbranche?
Als je in de zorg werkzaam bent, moet je verplicht een VOG aanvragen. Maar hoe werkt die VOG-plicht in de zorg? Moet je elk jaar opnieuw een VOG aanvragen of is er geen herhaling nodig? En ben je eigenlijk wel altijd verplicht om een VOG aan te vragen of kun je ook zonder Verklaring Omtrent Gedrag een baan in de zorg hebben? We geven in deze blog antwoord op al die vragen.
Een VOG aanvragen in de zorg
Heel veel mensen zijn in de veronderstelling dat je te allen tijde een VOG aan moet vragen als je werkzaam bent in de zorg. Dat is alleen maar gedeeltelijk waar. In de zorgbranche begint je carrière al vroeg. Je moet namelijk tijdens de opleiding stage lopen, waardoor je je eigenlijk al volledig in het werkveld bevindt, of je nu verpleegkundige, arts of verzorgende bent.
Alleen, ben je als stagiaire niet altijd verplicht om een VOG aan te vragen, wat eigenlijk heel gek is. Nu geldt alleen de VOG-plicht voor opleidingen die in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg. Terwijl eigenlijk iedereen in de zorg een kwetsbare doelgroep is. In de praktijk betekent dit dat je tijdens jouw opleiding en stageperiode delicten kunt plegen en ermee weg kunt komen als er geen melding van wordt gemaakt.
Je zou dus kunnen afstuderen, een VOG kunnen krijgen en aan de slag gaan in de zorg, terwijl je dat eigenlijk niet verdiend hebt. Helaas is dat in de praktijk al een keer voorgekomen. Dat is dan ook de reden dat meerdere zorgopleidingen willen dat de VOG-plicht in de gehele zorgbranche geldt.
De VOG-plicht in de zorg
Als je gaat werken bij een instelling die zorg uit de Wet langdurige zorg verleent, moet je verplicht een Verklaring Omtrent Gedrag tonen. Dit geldt ook als je gaat werken bij een instelling die geestelijke gezondheidszorg verleent, mits er cliënten blijven slapen en mits deze gezondheidszorg onder de zorgverzekering valt.
Naast de verplichte VOG moet je als zorginstelling nog meer onderzoek doen naar de bekwaamheid van jouw zorgpersoneel. Je moet namelijk onderzoeken of degene die bij jou solliciteert geschikt is om contact te leggen met cliënten en ofdat hij of zij wel zorg kan verlenen. Dit heet ook wel de vergewisplicht én die is wel verplicht voor alle zorginstellingen.
Naast de VOG kun je bijvoorbeeld navraag doen bij de eerdere werkgevers. Andere betrouwbare bronnen zijn het BIG-register en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Zorg er altijd voor dat je naast de VOG-aanvraag ook een van bovenstaande manieren van navraag hebt gedaan om zeker te zijn van de bekwaamheid van jouw nieuwe personeelslid.
VOG-plicht vs. geen VOG
We hebben net al gelezen dat je bij bepaalde instellingen in de zorg verplicht bent om een VOG aan te vragen. Binnen die instellingen zijn er verschillende beroepen die je kunt uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan een verpleegkundige functie. Als verpleegkunde in de gehandicaptenzorg bent je verplicht om een Verklaring Omtrent Gedrag aan te vragen.
De zorginstelling waar je werkt zou deze aan jou moeten vragen als onderdeel van de vergewisplicht. Anno 2025 worden de Verklaringen Omtrent Gedrag niet altijd op tijd aangevraagd, wat een enorm risico vormt. Zorgaanbieders die zich niet aan de VOG-plicht hebben gehouden, hebben een waarschuwing ontvangen.
Niet alleen verpleegkundigen hebben een VOG nodig in de zorg. Er zijn nog veel meer beroepen die benoemen waarvoor een Verklaring Omtrent Gedrag verplicht is. Je kunt ook denken aan een pedagogisch medewerker bijvoorbeeld of een jeugd- en gezinprofessional. Voor wie de VOG bijvoorbeeld niet verplicht is, is voor de huisartsen. Zij waren een paar jaar geleden wel nog verplicht om een geldige VOG te hebben, voor wanneer zij werden opgeroepen om zorg te verlenen in een Wet langdurige zorginstelling of een GGZ-instelling. De VOG moest altijd maar 3 maanden geldig zijn en dit zorgde voor administratieve lasten.
Ondanks dat je in de zorg te allen tijde met kwetsbare doelgroepen werkt, is dat geen garantie om verplicht een VOG te moeten tonen. Of te wel er geldt geen VOG-plicht in de zorgbranche, maar er geldt een VOG-plicht voor een aantal zorgverlenende beroepen bij instellingen die langdurige zorg of gehandicaptenzorg verlenen. Dit betekent ook dat er anno 2025 geen sprake is van continue screening in de zorg.