Wanneer is een Verklaring Omtrent Gedrag verplicht volgens de wet?
Bij jouw vorige werkgever heb je een VOG moeten aanvragen. Dat was op verzoek van de werkgever. Om de vertrouwelijkheid van de informatie te waarborgen moesten alle collega’s, inclusief jijzelf, een Verklaring Omtrent Gedrag aanvragen. Nu ben je op zoek naar een nieuwe baan en zag je een paar keer de wettelijk verplichte VOG voorbij komen. Nu ben je benieuwd: wanneer is een VOG wettelijk verplicht?
De wettelijk verplichte VOG
Het is wettelijk verplicht om een Verklaring Omtrent Gedrag aan te vragen als dat zo is vastgelegd in de wet. Voor de ene baan ligt het aan de functie of het wettelijk verplicht is een VOG te tonen of niet. Voor de andere baan is het zo wettelijk vastgelegd voor de hele branche. Je zou dus vooraf kunnen opzoeken voor welke banen je wettelijk verplicht bent om een VOG aan te vragen.
Houd er rekening mee dat een wettelijk verplichte VOG ook branchegebonden kan zijn. Dat betekent dat je voor alle beroepen binnen die branche een VOG moet kunnen tonen. Het maakt dan niet uit op welke plek in het bedrijf je terechtkomt. Een ander ding om rekening mee te houden is dat een wettelijk verplichte VOG ook geldt voor tijdelijke functies, vrijwilligerswerk en stages.
In de langdurige zorg ben je volgens de wet ook verplicht om een VOG in het bezit te hebben. Je geeft de VOG altijd af aan het begin van je baan. Na verloop van tijd is diezelfde VOG niet meer geldig, maar je hebt ‘m dan ook niet meer nodig. Tenzij je van baan gaat wisselen. Dan is de regel in principe: nieuwe baan, nieuwe VOG. Je kunt je VOG namelijk niet meenemen naar een andere werkgever.
Waarom de verplichting?
Er zijn een paar redenen waarom een VOG wettelijk verplicht is. Het kan enerzijds te maken hebben met de doelgroep waar je voor werkzaam bent. Bij kwetsbare doelgroepen is de kans groot dat je verplicht een VOG aan moet vragen. Je kunt hierbij denken aan beroepen als onderwijzer voor de klas of als gastouder bij jouw thuis.
Die kwetsbare doelgroepen moeten in en door de maatschappij beschermd worden. Een VOG is een van de maatregelen om die bescherming te kunnen garanderen. Uiteraard is en blijft het moment van het afgeven van een VOG een momentopname. In de tussentijd dat jouw VOG is goedgekeurd en onderweg is naar jou, kan er al iets gebeuren waardoor je eigenlijk geen recht meer hebt op de VOG.
Om die reden is ook de continue screening in het leven geroepen. In de kinderopvang wordt daar ook al meegewerkt. Het betekent eigenlijk dat de systemen in de gaten houden of je een fout begaat. Wordt er een delict aan je strafblad toegevoegd? Dan gaat er automatisch een seintje naar de brancheorganisatie. Jouw werkgever krijgt dan het verzoek om opnieuw de VOG-aanvraag voor je klaar te zetten. Deze tweede keer een VOG aanvragen kan nog wel eens negatief voor je uitpakken. Dat nieuwe delict op je strafblad, kan ervoor zorgen dat je geen VOG meer kunt krijgen voor de kinderopvang. Jij kunt jouw baan dan niet meer voortzetten in die branche.
Anderzijds is het omgaan met vertrouwelijke informatie ook een reden om een verplichte VOG aan te vragen. Het bedrijf waar je voor werkt moet er vanuit kunnen gaan dat je op de juiste manier met die vertrouwelijke gegevens omgaat. Om enige garantie te hebben, vragen ze een geldige Verklaring Omtrent Gedrag van je. Een taxichauffeur is daar bijvoorbeeld een mooi voorbeeld van. Je moet als chauffeur vertrouwelijk om kunnen gaan met de woonadressen van cliënten. Daarnaast kun je natuurlijk ook nog eens in contact komen met kwetsbare doelgroepen.