Misschien staat jouw pensioen voor de deur, misschien wil je gewoon iets teruggeven aan de maatschappij. In elk geval wil je heel graag vrijwilligerswerk gaan doen. Je hebt wel eens voorbij zien komen dat je dan ook een Verklaring Omtrent Gedrag aan moet vragen. Maar, moet dat ook voor de baan waar jij voor solliciteert? We nemen je mee in de vrijwilligersbanen waar je een VOG voor nodig hebt.
Een VOG voor vrijwilligers
Er zijn een aantal branches, waarbij een VOG noodzakelijk is en soms zelfs verplicht. In die branches maakt het niet uit of je stagiaire, ZZP’er, werknemer of vrijwilliger bent. Hoe dan ook, je moet een Verklaring Omtrent Gedrag aanvragen. Een voorbeeld is bijvoorbeeld de toezichthouder bij tussenschoolse opvang. Zowel als werknemer als als vrijwilliger moet je een VOG kunnen tonen, ook als je niet vast komt helpen op de opvang.
Hoewel het voor de andere vrijwilligersfuncties in het onderwijs niet verplicht is, kan een organisatie daar wel nog steeds om vragen. Dat geldt uiteraard voor nog meer organisaties. Denk bijvoorbeeld aan sportverenigingen. Ook daar is het verstandig dat vrijwilligers een VOG aan moeten vragen, ook al is dat niet verplicht. Een trainer is vaak alleen met jonge kinderen en die wil je in bescherming nemen. Wees als sportvereniging dus verstandig en laat alle vrijwilligers een VOG aanvragen om problemen zoveel mogelijk te voorkomen.
Er is geen speciale wet voor de Verklaring Omtrent Gedrag voor vrijwilligers. Wel is een VOG bijvoorbeeld verplicht voor zorgmedewerkers die onder de wet langdurige zorg vallen en voor zorgmedewerkers die onder de geestelijke gezondheidszorg vallen, die ook blijven slapen. Als je als vrijwilliger aan de slag gaat bij een organisatie die onder een van die twee categorieën zorg valt, zul je dus een Verklaring Omtrent Gedrag moeten aanvragen.
In principe geldt de regel voor werknemers, ook voor vrijwilligers. Dat wil zeggen dat de kans groot is om een VOG aan te vragen als je werkt met kwetsbare groepen of vertrouwelijke informatie. Onder kwetsbare groepen vallen kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Onder vertrouwelijke informatie vallen voornamelijk financiële gegevens. Kom je met een van bovenstaande in aanraking als vrijwilliger? Dan is de kans aanwezig dat je een Verklaring Omtrent Gedrag aan moet vragen.
Een gratis VOG
Voor vrijwilligers is er de regeling gratis VOG. Er zit alleen wel een addertje onder het gras. Het is namelijk niet zo dat je als vrijwilliger altijd gebruik kan maken van deze regeling. Ja, de regeling is er voor vrijwilligers, maar een vrijwilligersorganisatie heeft er ook een rol in.
De organisatie waar je als vrijwilliger wil gaan werken, moet namelijk zijn aangesloten bij de Gratis VOG regeling, wil jij er als vrijwilliger ook echt gebruik van kunnen maken. Organisaties kunnen zich daar gemakkelijk online voor aanmelden. Zolang je maar kunt verwijzen naar de gedragscode, het aannamebeleid en de vertrouwenscontractpersoon van jouw organisatie. Daarnaast moet je E-herkenning 2+ aanvragen, zodat de VOG’s ook echt klaargezet kunnen worden.
Als je als organisatie bent aangemeld, kun je per vrijwilliger een ander screeningsprofiel kiezen, zodat ze echt alleen gescreend worden op de risico’s die er voor hen zijn. De vrijwilliger in kwestie hoeft dan alleen nog in te loggen met het DigiD en de aanvraag af te ronden. Bij akkoord, toon je als vrijwilliger jouw gratis VOG aan de organisatie. De organisatie moet wel nog even noteren dat ze jouw VOG hebben gezien, maar voor de rest is het akkoord.
Voor elke andere vrijwilliger die volgt, is het proces dus heel gemakkelijk. Maar, wat nou als een organisatie niet bij die vereniging zit aangesloten? Denk aan situaties waarbij ze incidentieel een vrijwilliger nodig hebben. Dan is het een kwestie van de normale procedure volgen. Als vrijwilliger krijg je alleen geen compensatie voor je werkzaamheden. Je zou dus als organisatie kunnen bepalen om de kosten van de VOG te declareren, om de vrijwilliger tegemoet te komen.
Wel of geen VOG?
Of je nu wel of geen VOG nodig hebt voor jouw thuiswerkbaan. Die beslissing ligt in veel gevallen bij jouw werkgever. Uiteraard zijn er banen waarbij je verplicht een VOG moet tonen. Dit zijn alleen veelal beroepen die je op locatie uitvoert. Denk aan beroepen in de zorg bijvoorbeeld. Daarbij is het dus niet mogelijk om vanuit huis te werken.
Bij beroepen waar het dus wel mogelijk is om vanuit huis te werken, bepaalt jouw werkgever of je een VOG aan moet vragen. Zo moet je bij de ene werkgever wel een VOG aanvragen voor een marketingfunctie en bij de andere werkgever weer niet. Bij een klein bedrijf hoef je misschien als HR-medewerker geen VOG te tonen, terwijl dat bij een groot bedrijf wel moet. Dat ligt geheel aan jouw werkgever.
Net zoals dat jouw werkgever bepaalt of je thuis mag en kan werken, kan de werkgever ook zelf bepalen of je een VOG nodig hebt voor het werk dat je uitvoert. Een tip van ons is om altijd bij je sollicitatie te vragen wat er van je verwacht wordt qua thuiswerken en de VOG. Dan kun je later ook niet voor verrassingen komen te staan.